Moderne vrijheid: een oproep tot levenskunst

Basis informatie cursus 

Moderne vrijheid: een oproep tot levenskunst

Vrije Hogeschool, 2017

8 uur per week, zeven weken lang.

Tijdens de proloog in de hemel, aan het begin van het theaterstuk Faust, spreekt de duivel Mephistofeles met God: Waarom gewed; hij (Faust) houdt niet Uwe zijde. Zo Gij mij het verlof maar geeft, Hem zachtjes op mijn pad te leiden! Waarop God antwoordt: Zolang hij op de aarde leeft, zolang zei het u niet verboden. Hij dwaalt, de mens, zolang hij streeft.

Goethe verwoordt hiermee het levensgevoel van de moderne mens: Hij is vrij! Het kwaad is vrij! Niet vreemd dat de filosoof Nietzsche ‘God dood verklaart’ en de schrijver Dostojewski hierop aansluitend zich levenslang uiteen zet met de vraag: “Als God dood is, is alles dan toegestaan?

Grote vragen die een elk van ons, willens en wetens, met zich meedraagt in de persoonlijke biografie. Niets lijkt definitief, geen antwoord absoluut; we leven in vloeibare tijden, zonder het inzicht in kenbare hogere waarheden die ons vertellen wat te doen.

Nu kun je bij de pakken neer gaan zitten, je overmand voelen door deze vrijheid… Je kan je mee laten nemen door de waan van de dag, de hardste schreeuwer… of je kan het als mogelijkheid zien; de kans op het vormgeven van een authentiek, eigen leven.

Elk leven is een mogelijkheid om een individuele houding of ‘levensstijl’ te ontwikkelen. Een stijl waarin het persoonlijke leven en werk herkenbaar worden. Vaak zonder een definitief, vooropgezet plan en toch kan er een geleidelijke consistentie of oriëntatie zichtbaar worden. Het is deze zoektocht zelf, de aanzetten en pogingen die elk leven tot kunstwerk maken; kunstwerken die in diversiteit aan antwoorden de verhouding en de betekenis van de vrijheid reflecteren.