In gesprek met Andrej Tarkovski

Basis informatie cursus 

In gesprek met Andrej Tarkovski

Vrije Hogeschool, 2017

8 uur per week, zes weken lang.

In het universum van de Russische regisseur Andrej Tarkovski leeft een man die zichzelf Stalker – oorspronkelijke betekenis is padvinder – noemt. Hij begeleidt mensen die dit willen, illegaal, naar een mysterieus gebied, waar de natuur de vrije loop heeft gehad, dat ‘de zone’ wordt genoemd. Het verhaal gaat dat daar, in het hart van dit gebied, een kamer te vinden is waar de diepste wens, van diegene die de kamer betreedt, in vervulling zal gaan.

Deze ‘zone’ is een verboden gebied en wordt zodanig ook met prikkeldraad van de buitenwereld afgesloten. Dit omdat er in het gebied krachten aanwezig zijn die niet door de mens gecontroleerd kunnen worden. Zo gaan er verhalen de ronde dat de zone zichzelf verandert en dat er mensen verdwenen zijn. Kortom, deze natuurlijke ‘zone’ lijkt een eigen bewustzijn te hebben. Een beangstigende gedachte voor de controlerende instanties zoals de overheid, maar voor de mens Stalker juist de enige plaats om met ‘de echte wereld’ in contact te komen.

Deze film, die ook de titel Stalker heeft, is de leidraad om in dit lab de verhouding van de mens – wijzelf – tot de natuur – de bron – te verkennen. Een relatie die in deze tijd van de ecologische crisis, onder druk staat. Vaak gaat het debat over CO2-uitstoot, windmolens, het klimaatgevaar van Trump. Maar alles wat daaronder ligt, wat ons raakt, wat ons inspireert, dat lijkt te intiem. Dit is jammer want de oplossing van de ecologische crisis en werkelijk duurzaam leiderschap komt voort uit een innerlijke verandering. Een transitie waarin we met nieuwe ogen naar de relatie van onszelf tot de natuur gaan kijken.

Nu is natuur vooral iets voor in het weekend of op vakantie – van maandag tot vrijdag is het vaak een blinde vlek. De natuur als een statisch landschap: het decor waartegen ons stedelijk leven zich aftekent. Maar wat is de natuur eigenlijk? Wat is onze relatie hiertoe? En wat maakt het uit?

Deze zoektocht naar een innerlijke transitie, die van ons vraagt om met andere ogen naar de natuur te gaan kijken, zal onder begeleiding van de gidsende leiding van dit personage stalker, uit de gelijknamige film van Andrej Tarkovski, onderzocht worden. Hiervoor is er geen beter gebied dan ‘de zone’, waar de natuur een eigen bewustzijn lijkt te hebben. Het is deze ‘zone’ die alles in zich heeft om de urgente transformatie, die de natuur op dit moment van ons vraagt, in ons wakker te maken. En wie weet kan deze nieuwe blik op en verbinding met de natuur je wel dichter bij je diepste verlangens brengen.